แต่ละคนมีฐานจิตแตกต่างกัน : ดิณห์ ไอราวัณวัฒน์

แต่ละคนมีฐานจิตแตกต่างกัน : ดิณห์ ไอราวัณวัฒน์

การประมาณการคิด พูด ทำ ต่อบุคคลใด ๆ เป็นสิ่งที่ยากมาก ดังนั้นการสำรวมระวังไว้ เป็นฐานที่เราควรจะอาศัยเป็นหลัก อย่ารีบตัดสินใจ ให้ดูกันไปนาน ๆ


เราต้องรู้ว่า แต่ละคนมีฐานจิตแตกต่างกัน
เราจึงควรประมาณการกระทำ ให้เหมาะสมกับฐานจิตของเรา และฐานจิตของผู้อื่น
“คิดดี พูดดี ทำดีไว้ก่อน” ดีที่สุด

 

จากหนังสือ บททบทวนธรรม | หมอเขียว ดร.ใจเพชร กล้าจน

บททบทวนธรรมบทนี้เป็นอีกบทที่สอนใจได้มาก เพราะพลาดในเรื่องนี้มากที่สุด “เราต้องรู้ว่า แต่ละคนมีฐานจิตแตกต่างกัน” อันนี้ก็ยังพอจะรู้ พอจะเข้าใจได้ง่ายกับความแตกต่างของฐานจิตของคน

เราจึงควรประมาณการกระทำ ให้เหมาะสมกับฐานจิตของเรา และฐานจิตของผู้อื่น” แต่ประโยคนี้นี่แหละที่ยาก เพราะการประมาณให้เหมาะสม โดยไม่มีข้อผิดพลาดนั้นยากมาก จะพลาดมากหรือพลาดน้อยก็ว่ากันไป เพราะฐานจิตของคนไม่ได้รู้กันได้ง่าย ๆ แม้จะรู้ว่าต่าง แต่ต่างแบบไหนล่ะ สูง ต่ำ แล้วต่ำขนาดไหน ถือสาเรื่องใด สูงขนาดไหน มีปัญญาเรื่องใด เรื่องนี้จะประมาณกันไม่ได้เลยถ้าไม่ได้คบคุ้น ใช้เวลาสนทนากัน ผ่านการบำเพ็ญบุญกุศลร่วมกันอย่างยาวนาน การประมาณของเราจะมีความผิดพลาดสูงมาก ถ้าเรารีบไปประเมินคนที่ไม่รู้จัก

ดังนั้นจึงมีประโยคท้าย “คิดดี พูดดี ทำดีไว้ก่อน ดีที่สุด” อันนี้อาจารย์หมอเขียวท่านเขียนดักไว้ก่อนแล้ว เพราะยังไง ๆ เราก็ไม่รู้แน่ชัดหรอกก็เลยต้องคิดดี พูดดี ทำดีไว้ก่อน เพราะอย่างน้อยในความผิดพลาดนั้นก็จะเสียหายน้อยที่สุดนั่นเอง

ผมเคยมีประสบการณ์การประมาณคนผิดพลาดมาแล้วหลายครั้ง พลาดขนาดที่พลาดครั้งเดียวก็เสียไปเลยก็มี คือทำใจได้เลยว่าชาตินั้นก็คงจะไม่กลับมาร่วมงานกันได้ ส่วนใหญ่เราจะประเมินเขาสูงเกินไป เราให้เครดิตเขามากไป แต่เขาไม่ได้แกร่งอย่างที่เขาแสดงตัว กิเลสมันหลอกได้ ยิ่งคนมีกิเลสมาก ๆ ตัวจะยิ่งพอง เราจะดูแต่สิ่งที่เขาแสดง ฟังแต่ที่เขาพูดไม่ได้ ต้องทำงานด้วยกันนาน สนทนาธรรมกันบ่อย ๆ จึงจะรู้ได้ ถ้าคบหากันผิวเผินแล้วรีบประเมินแล้วใส่แรงเกินจริง เสร็จทุกราย เราก็คิดว่าที่เราพูดทำไปน่ะดี มันจะช่วยเขาได้ แต่ที่ไหนได้ ฐานจิตเขาขนาดว่าเอาผ้าไหมเนื้อดีไปลูบเขายังกลัวกังวลระแวงหวั่นไหวได้เลย

หลังจากนั้นก็จะไม่รีบเข้าไปช่วยใครสักเท่าไหร่ คือประเมินไว้ก่อนว่าไม่ใช่งานเรา ดังคำกล่าวของพ่อครูสมณะโพธิรักษ์ที่ว่า “เขายังไม่พร้อม ก็ไม่ต้องไปผลักดัน ให้พร้อมค่อยช่วย” ถ้าเราใช้หลักนี้ การประมาณของเราจะแม่นขึ้นมาอีก คือดูว่าเขาต้องการรึเปล่า เดี๋ยวเขาต้องการแล้วเขาก็จะบอกเอง ส่วนน้ำหนักที่จะลงก็จากที่ได้คบหากันมายาวนานนั่นแหละ ส่วนคนที่ไม่คุ้นนักก็คุยกันเป็นมารยาทไปจะเป็นผลดีกว่า



บททบทวนธรรมโดย อาจารย์หมอเขียว (ดร.ใจเพชร กล้าจน)

Leave a Reply

Your email address will not be published.